Günümüz dünyasının vazgeçemediği bir çok şey ilk kez müslümanlar tarafından kullanılmıştı. İşte dünyayı değiştiren Müslüman icatları:

1. Satranç: Satranç bildiğimiz haline İran’da ulaştı. 10′uncu yüzyılda da Avrupa’ya ve Japonya’ya yayıldı. Mesela satrançta bir hamle olan “rok”, savaş arabası anlamına gelen Farsça “rukh” kelimesinden gelmektedir.

2. Fotoğrafçılık: Antik çağlarda Yunanlılar, gözlerin ışınları dışarı yayarak gördüğünü sanıyordu. Görmenin ışığın göze girmesiyle gerçekleştiğini keşfeden ilk kişi 10′uncu yüzyılda yaşamış olan matematikçi, astronom ve fizikçi İbn el-Heysem’di. İlk iğne deliği kamerayı da pencere kepenklerinden giren ışığı inceledikten sonra o yaptı. Delik ne kadar küçük olursa, resim o kadar iyi oluyordu. Ayrıca ilk karanlık odayı (camara obscura) da tasarlayan oydu.

3. Paraşüt: Şair, astronom, müzisyen ve mühendis olan Abbas ibn Firnas’ın uçmaya yarayan bir alet geliştirme teşebbüsleri olmuştu. 852 yılında, İspanya Cordoba’daki Büyük Cami’nin minaresinden tahtalara gerdiği büyük bir cübbe ile atladı. Kuş gibi uçmayı hedefliyordu ama sadece düşüşünü hafifletebildi. İlk paraşüt kabul edilen bu araç sayesinde kazadan küçük yaralarla kurtuldu.

4. Kahve: Halid adında genç bir çoban Güney Etiyopya’nın Kaffa bölgesinde keçileri otlatırken hayvanların bir çeşit meyveyi yedikten sonra yerinde duramadıklarını keşfetti. Daha sonra Yemen’deki Sufi dervişler de tüm gece ayakta kalıp zikir yapmak için kahveyi kullanmaya başladı. 15′inci yüzyılda kahve Mekke ve Anadolu’ya ulaştı. Avrupa’da ilk olarak 1645′te satılmaya başladı. İngiltere’de 1650′de ilk kahvehaneyi açan ise bir Türktü. Arap “qahve”si, Türk “kahve”si oldu. Sonra sırasıyla İtalyanca’ya “caffé” ve İngilizce’ye de “coffee” olarak geçti.

5. Çek Defteri: Arapların, üzerinde mal karşılığı ücret ödeyeceğine dair yemin bulunan metinleri modern çek defterlerinin atasıydı. Bunu çöllerde hırsızlık riskine karşılık taşırlardı. 8′inci yüzyılda Müslüman bir banker Çin’den gelen bir çeki Bağdat’ta bozabilirdi.

6. Şampuan: Sabunun formülünü bulan Araplar daha sonra meyve yağlarını, sodyum hidroksit ve aromalarla birleştirince şampuana ulaştılar. 1759′da İngiltere’deki hamamında şampuan kullanan bir Arap, şampuan doktoru olarak 4. George’un sarayına alındı.

7. Damıtma: Kaynama noktalarına göre sıvıları ayırma işlemi olan damıtmayı modern kimyanın babası sayılan Cebir ibn Hayan keşfetti. Sülfirik ve nitrik asidi de keşfeden Hayan, İslamiyette yasak olmasına rağmen alkollü içkiler üstüne de çalıştı.

8. Cerrahi Aletler: Günümüz cerrahisinde de yararlanılan bistüriden kemik testeresine, forsepsten göz ameliyatı makaslarına kadar 200′den fazla aracı ve doğal yollarla kaybolan bağırsaktan yapılmış dikiş iplerini ilk kullanan Endülüslü Ebu el-Kasım’dı.

Kaynak: Haftalık Dergisi (sayfa 20)